Exegeticum Μαΐου 2019

Η συνάντηση του μεταπτυχιακού σεμιναρίου ορθοδόξου Ερμηνευτικής για τον μήνα Μάιο πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 16 Μαΐου 2019 και ώρα 7:00 μμ. στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου της Θεολογικής Σχολής.

Εισηγήτρια ήταν η καθηγήτρια της Παλαιάς Διαθήκης στη Σχολή Προτεσταντικής Θεολογίας του Πανεπιστημίου του Στρασβούργου, Regine Hunziker-Rodewald, η οποία ανέπτυξε το θέμα: “The suffering in the Old Testament (Ps 88, Lamentation 1, Job, Juges 11)”, (“Τα παθήματα στην Παλαιά Διαθήκη (Ψαλμ. 88, Θρήνοι 1, Ιώβ, Κριτές 11”). Η εισηγήτρια ανέλυσε κυρίως το κείμενο του Ησαΐα κεφ. 53, στίχ. 4-5, το οποίο παρουσιάζει τον πάσχοντα δούλο του Θεού (παῖς Γιαχβέ), που υποφέρει φορτωμένος τα πάθη του λαού. Επισημάνθηκαν οι διαφορές μεταξύ του εβραϊκού κειμένου της Παλαιάς Διαθήκης και του ελληνικού της Μετάφρασης των Εβδομήκοντα, καθώς και το γεγονός της πολλαπλότητας των ερμηνειών που δέχθηκαν και τα δύο κείμενα, οι οποίες ποίκιλλαν ανάλογα προς την εποχή των αναγνωστών τους. Ως πάσχων δούλος θεωρήθηκε το ισραηλιτικό έθνος ή ένα εκλεκτό μέρος του ιουδαϊκού λαού ή ένα πρόσωπο της ιστορίας του, και βέβαια ο Μεσσίας. Στην εποχή μας θα μπορούσε να ταυτισθεί με τον εβραϊκό λαό που υπέστη άδικα το Ολοκαύτωμα.

Από την άλλη, αναδείχθηκε πόσο πρόσφορη υπήρξε η Μετάφραση των Εβδομήκοντα για τη χριστολογική ερμηνεία, που εφάρμοσε η πρώτη Εκκλησία και η πατερική ερμηνευτική. Σύμφωνα με αυτήν ο πάσχων «παῖς Κυρίου», ο οποίος «τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται», σε αέναο ενεστώτα κατά τους Εβδομήκοντα (το εβραϊκό κείμενο έχει παρελθοντικό χρόνο) είναι ο Χριστός που έπαθε για χάρη μας (το εβραϊκό δεν έχει τη φράση «για χάρη μας») και «τῶ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν», με το πάθος του δηλαδή εμείς γιατρευτήκαμε.

Διαλέξεις και μαθήματα της καθηγήτριας Κυριακούλας Παπαδημητρίου στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Λυών και στο ερευνητικό κέντρο CADIR (Κέντρο Ανάλυσης Θρησκευτικού Λόγου)

Στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus+ για διδασκαλία η καθηγήτρια Καινής Διαθήκης Κυριακούλα Παπαδημητρίου παρέδωσε μαθήματα και διαλέξεις στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Λυών, το οποίο επισκέφθηκε από 30 Απριλίου έως 4 Μαϊου 2019. Δίδαξε σε φοιτητές και υποψήφιους διδάκτορες της Θεολογικής Σχολής, καθώς και στο Κέντρο Ανάλυσης Θρησκευτικού Λόγου του Πανεπιστημίου, μαθήματα της ειδικότητάς της.

Σε ανοιχτή διάλεξη της Σχολής εισηγήθηκε το θέμα «Quelle est la signification du mot ekklesia? Apports sémanticodynamiques de l’ étymologie greque», κατά το οποίο ανέπτυξε με ποιον τρόπο η ετυμολογία επιτρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα τους συγγραφείς της Καινής Διαθήκης, εξετάζοντας ως παράδειγμα τη διαχρονική σημασία της λέξης ‘ἐκκλησία’ από την αρχαιότητα μέχρι τους χρόνους της Καινής Διαθήκης.

Το θέμα της εισήγησής της στον κύκλο Σημειωτικής του CADIR ήταν «Dialogue entre lHerméneutique contemporain et lHerméneutique patristique. De St Jean Chrysostome ed de l’ herméneutique liturgique jusqu’ à la Théorie des Actes de Parole et l’ analyse performative». Η καθηγήτρια Κ. Παπαδημητρίου παρουσίασε την εφαρμογή της θεωρίας των γλωσσικών πράξεων στην ερμηνεία της Καινής Διαθήκης και ειδικότερα την προδρομική χρήση αυτής της θεωρίας από τον άγιο Ιωάννη Χρυσόστομο, ο οποίος την εφάρμοσε σε συνδυασμό με τη λειτουργική ερμηνεία των Γραφών.

Επιπλέον, η καθηγήτρια επισκέφθηκε το Ερευνητικό Ινστιτούτο Sources Chrétiennes, που ασχολείται με την έκδοση πατερικών κειμένων Ελλήνων και Λατίνων συγγραφέων, και συζήτησε τις δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ Α.Π.Θ. και Ινστιτούτου, καθώς και επιμόρφωσης φοιτητών με τον διευθυντή Guillaume Bady και άλλους ερευνητές του Ινστιτούτου.

Εκλογή του Καθηγητή του Τμήματός μας κ. Ελπιδοφόρου Λαμπρυνιάδη ως Αρχιεπισκόπου Αμερικής

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

Ο Πρόεδρος και τα μέλη του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του ΑΠΘ εκφράζουν την ιδιαίτερη χαρά τους για την εκλογή του προβεβλημένου στελέχους του Τμή­ματος, μητροπολίτη Ελπιδοφόρου Λαμπρυνιάδη, του από Προύσης, στον αρχιεπισκοπικό θρό­νο της Αμερικής, την πλέον νευραλγική εκκλησιαστική επαρχία του Οικουμενικού Πα­τρι­­αρχείου σε όλο τον κόσμο. Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος έλαβε λιπαρή θεολογική παι­δεία στο Τμήμα μας, στο οποίο εκπόνησε και τη διδακτορική του διατριβή, μετά δε την ολοκλήρωση των σπουδών του στη Γερμανία και τον Λίβανο, εξελέγη καθη­γητής στο γνωστικό αντικείμενο της Συμβολικής, των Διορθόδοξων και των Διαχριστιανικών Σχέσεων. Καθόλη αυτή την περίοδο ο νέος Αρχιεπίσκοπος Αμερικής συνέγραψε πλειάδα σημαντικών επιστημονικών μελετών, συμμετείχε σε διεθνή συνέδρια και επιτροπές σε όλο τον κόσμο, δίδαξε τόσο στο προπτυχιακό όσο και στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Τμήματος, καθοδήγησε υποψηφίους διδάκτορες από την Ελλάδα και το εξωτερικό και πρόσφερε πολύτιμες υπηρεσίες για τη διεθνοποίηση των επιστημονικών προγραμμάτων του Τμήματος και της Θεολογικής Σχολής.

Παράλληλα, διακόνησε το Οικουμενικό Πατριαρχείο από θέσεις υψηλής ευθύνης, όπως του Αρχιγραμματέα της Ιεράς Συνόδου, του Μητροπολίτη Προύσης και του Ηγου­μένου της Ιεράς Πατριαρχικής Μονής Αγίας Τριάδος Χάλκης, επιτυγχάνοντας μάλιστα το «άνοιγμα» της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, του ιστορικού διεθνούς κέντρου της ελληνόφωνης θεολογίας, μέσω εκπαιδευτικών συνεργασιών με Πανεπιστήμια και Επιστημονικά Ιδρύματα από όλο τον κόσμο, της διοργάνωσης ακαδημαϊκών, καλλιτεχνικών και κοινωνικών εκδηλώσεων στο χώρο της Θεολογικής Σχολής, αλλά και της μηχανοργάνωσης καιψηφιοποίησης της περίφημης Βιβλιοθήκης της.

Ευχόμαστε στον λίαν αγαπητό μας συνάδελφο, Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Ελπιδοφόρο, να συνεχίσει να προσφέρει με τον ίδιο δημιουργικό τρόπο στο έργο της εν Αμερική Εκκλησίας, ποιμαίνοντας τις ορθόδοξες ελληνικές κοινότητες με τον ίδιο δυναμισμό, ζήλο και αγάπη που τον διακρίνουν και δίνοντας νέα πνοή στον ιστορικό αυτό χώρο του Ελληνισμού.

Δείτε τις σχετικές ανακοινώσεις των Πρυτανικών αρχών του Πανεπιστημίου μας και της Κοσμητείας της Σχολής μας (https://www.auth.gr/news/press/26696).

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΒΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΣΕΙΡΑ ΟΜΙΛΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ

Το Εργαστήριο Βιβλικών Σπουδών διοργάνωσε σειρά ομιλιών με θέμα «Το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο και η ερμηνεία του». Εισηγητής o καθηγητής της Καινής Διαθήκης στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου της Louvain Geert van Oyen. Το πρόγραμμα είχε ως εξής:

Δευτέρα 8.4.2019, ώρα 18.00, αιθ. Συνεδριάσεων 4ου ορόφου

“From historical criticism to narrative criticism. New Testament methodology in seven-league boots”

Τρίτη 9.4.2019, ώρα 15.00, αιθ. Συνεδριάσεων 4ου ορόφου

“The structure of Mark as a key to its understanding”

Τετάρτη 10.4.2019, ώρα 18.30, αιθ. Συνεδριάσεων 1ου ορόφου, στα πλαίσια του EXEGETICUM

“Narrative criticism and reader-response criticism of the Gospel of Mark”

Επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος ήταν η αναπλ. καθηγήτρια του Τμήματος και μέλος του Εργαστηρίου Βιβλικών Σπουδών Αικατερίνη Τσαλαμπούνη.

ΣΤ΄ Συνάντηση του μεταπτυχιακού Colloquium Λειτουργικής του Εργαστηρίου Λειτουργικών Μελετών (2018-2019)

To Εργαστήριο Λειτουργικών Μελετών του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ, σας προσκαλεί στην έκτη συνάντηση του μεταπτυχιακού Colloquium Λειτουργικής για το ακαδημαϊκό έτος 2018-2019, που θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 15 Απριλίου 2019 και ώρα 18:00 στην Αίθουσα Α΄ Μικρή του 2ου ορόφου του κτηρίου της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ.

Κατά τη συνάντηση, ο πρωτοπρεσβύτερος Στυλιανός Χατζηγρηγορίου, ΕΔΙΠ του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ, στο πέρας της μεταδιδακτορικής του έρευνας, θα παρουσιάσει δημοσίως τα αποτελέσματα της μελέτης του με θέμα:«Η μυστηριακή ζωή ως βάση της ποιμαντικής διακονίας της Εκκλησίας κατά τον άγιο Νικόλαο Καβάσιλα».

Για περισσότερες πληροφορίες, παρακαλούμε να επικοινωνήσετε με το Εργαστήριο Λειτουργικών Μελετών στην ηλεκτρονική διεύθυνση: elm@past.auth.gr ή στο τηλέφωνο: 2310 99 66 87.

Διαλέξεις του καθηγητή Andreas Müller και του Επικ. Καθηγητή Sorin Bute στο Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας

Στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού μαθήματος του Αναπλ. Καθηγητή Καθηγητή Μιλτιάδη Βάντσου πραγματοποιήθηκαν στο Τμήμα δύο πολύ ενδιαφέρουσες διαλέξεις:

Την Τετάρτη 20 Μαρτίου ο Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Κιέλου (Γερμανίας) Andreas Müller μίλησε με θέμα: “Θεολογικά ζητήματα στη Γερμανία σήμερα. Προσωπικές εντυπώσεις ενός καθηγητή εκκλησιαστικής ιστορίας”. Ακολούθησε ενδιαφέρουσα συζήτηση που επεκτάθηκε σε πολλά επίκαιρα θέματα πνευματικής ζωής, εκκλησιολογίας και διαχριστιανικών σχέσεων.

Επίσης, την Τετάρτη 3 Απριλίου ο Επικ. Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Τυργοβιστίου (Ρουμανίας) π. Sorin Bute μίλησε με θέμα: “Η μετανεωτερική φιλοσοφία και η βιοηθική”. Ακολούθησε εκτενής και ενδιαφέρουσα συζήτηση τόσο για την ιστορική εξέλιξη της φιλοσοφίας όσο και για την επίδρασή της στη σύγχρονη βιοηθική.

Συνάντηση του Exegeticum για τον Μάρτιο 2019

Η συνάντηση του μεταπτυχιακού σεμιναρίου ορθοδόξου Ερμηνευτικής για τον μήνα Μάρτιο πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 21 Μαρτίου 2019 και ώρα 6:30 μμ. στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 4ου ορόφου της Θεολογικής Σχολής.

Εισηγητής ήταν ο π. Ειρηναίος Χατζηεφραιμίδης, Καθηγητής του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα: “Κανόνες ερμηνείας της Γραφής κατά το De Doctrina Christiana του ιερού Αυγουστίνου”.

Στη συζήτηση που ακολούθησε μεταξύ φοιτητών και καθηγητών, επισημάνθηκαν η συμβολή του αγίου Αυγουστίνου στην ερμηνεία της Αγίας Γραφής αλλά και τα προβλήματα κατανόησης που δημιούργησαν η άγνοια ή η ελλιπής γνώση της Ελληνικής γλώσσας και η αδυναμία της ακριβούς μετάφρασης των Γραφών από τα Ελληνικά στα Λατινικά.

Για να δείτε/κατεβάσετε την αφίσα της συνάντησης πατήστε εδώ

E΄ Συνάντηση του μεταπτυχιακού Colloquium Λειτουργικής του Εργαστηρίου Λειτουργικών Μελετών (2018-2019)

To Εργαστήριο Λειτουργικών Μελετών του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας, σας προσκαλεί στην πέμπτη συνάντηση του μεταπτυχιακού Colloquium Λειτουργικής για το ακαδημαϊκό έτος 2018-2019, που θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 19 Μαρτίου 2019 και ώρα 18:00 στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτηρίου της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ.

Κατά τη συνάντηση, η εισηγήτρια  Ελένη Καλτσογιάννη, Επίκουρη Καθηγήτρια Βυζαντινής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων θα παρουσιάσει το θέμα: «Λόγια Αγιολογία στον 12ο αιώνα. Η περίπτωση του Ιωάννη Ζωναρά.

Για περισσότερες πληροφορίες, παρακαλούμε να επικοινωνήσετε με το Εργαστήριο Λειτουργικών Μελετών στην ηλεκτρονική διεύθυνση: elm@past.auth.gr ή στο τηλέφωνο: 2310 99 66 87.

Για να δείτε/κατεβάσετε τη σχετική αφίσα πατήστε εδώ

Νέο Πρόγραμμα Διά Βίου Μάθησης με τίτλο, «Εισοδικόν: Γνωριμία με τη λειτουργική παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας»

Προκήρυξη Προγράμματος


«Εισοδικόν: Γνωριμία με τη λειτουργική παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας»

Στο πλαίσιο του Κέντρου Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ) του ΑΠΘ θα υλοποιηθεί το Πρόγραμμα Επιμόρφωσης του Εργαστηρίου Λειτουργικών Μελετών του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας με τίτλο, «Εισοδικόν: Γνωριμία με τη λειτουργική παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας».

Σκοπός του Προγράμματος είναι η ενημέρωση των ενδιαφερομένων σε θέματα ιστορίας, θεολογίας και πράξης της λειτουργικής ζωής της Ορθοδόξου Εκκλησίας και των άρρηκτα συνδεδεμένα με αυτή εκκλησιαστικών τεχνών της αγιογραφίας, της ψαλτικής, της ποίησης, της αρχιτεκτονικής και της αρχαιολογίας.

Το Πρόγραμμα απευθύνεται σε αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, κυρίως σε πτυχιούχους ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών. Προσφέρεται ειδικότερα σε:

  • Θεολόγους (κληρικούς και λαϊκούς), ιεροψάλτες και κατηχητές.
  • Εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που επιθυμούν να εμπλουτίσουν το διδακτικό τους αντικείμενο.
  • Αρχαιολόγους, ξεναγούς και ιστορικούς της τέχνης.
  • Ιστορικούς, φιλολόγους και νομικούς.
  • Μεταπτυχιακούς φοιτητές, υποψηφίους διδάκτορες, μεταδιδακτορικούς ερευνητές.
  • Κάθε ενδιαφερόμενο που επιθυμεί να μελετήσει την ιστορία και τη θεολογία της θείας λατρείας και τη λειτουργική πράξη της Εκκλησίας.

Το Πρόγραμμα διαρθρώνεται στα παρακάτω δύο μέρη:

Α. Εισαγωγή στη θεία λατρεία – 18 ώρες διδασκαλίας

Β. Γενικό μέρος – 42 ώρες διδασκαλίας, με τις εξής θεματικές ενότητες:

  1. Το λειτουργικό έτος
  2. Ο λειτουργικός λόγος
  3. Τόπος λατρείας
  4. Πτυχές της σύγχρονης λειτουργικής ζωής

Συνολικά, το Πρόγραμμα θα έχει 60 διδακτικές ώρες και 5 ECTS. Η διδακτική μεθοδολογία βασίζεται σε εκ του σύνεγγυς διδασκαλία. Για την καλύτερη παρουσίαση των θεμάτων η διδασκαλία γίνεται από μέλη ΔΕΠ και ειδικούς επιστήμονες της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ και του ΕΚΠΑ.

Για την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος οι συμμετέχοντες θα πρέπει να υποβάλλουν γραπτή εργασία 3000 λέξεων. Εναλλακτικά, θα υπάρξει δυνατότητα γραπτής εξέτασης (δίωρης) στην ύλη του Προγράμματος. Με την επιτυχή περάτωση του προγράμματος χορηγούνται (α) βεβαίωση συμμετοχής και (β) Πιστοποιητικό επιμόρφωσης (5 ECTS).

Η χρονική διάρκεια του Προγράμματος είναι συνολικά τρεις μήνες (30 Μαρτίου- 30 Ιουνίου 2019). Τα μαθήματα θα πραγματοποιούνται κάθε Σάββατο (10 συναντήσεις), στο Κέντρο Αγιολογικών Μελετών της Ι.Μ. Αγίας Θεοδώρας Θεσσαλονίκης.

Το κόστος συμμετοχής στο αυτοχρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα ανέρχεται στο ποσό των 170 Ευρώ. Το ποσό θα καταβληθεί σε δύο δόσεις. Η πρώτη δόση είναι 70 ευρώ και θα πρέπει να καταβληθεί με την αποδοχή της αίτησης και το αργότερο μέχρι 26 Μαρτίου 2019. Το υπόλοιπο θα πρέπει να καταβληθεί μέχρι 15 Απριλίου 2019.

Αιτήσεις γίνονται δεκτές έως τη 15η Μαρτίου 2019 και μόνον ηλεκτρονικά.

Την αίτηση συμμετοχής στο Πρόγραμμα θα τη βρείτε στον εξής σύνδεσμο (link): http://diaviou.auth.gr/eisodikon. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από τα ακόλουθα δικαιολογητικά:

  1. Σύντομο βιογραφικό σημείωμα
  2. Τίτλους Σπουδών

Για περισσότερες πληροφορίες και αιτήσεις οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να επισκεφτούν την ιστοσελίδα του ΚΕΔΙΒΙΜ ΑΠΘ: http://diaviou.auth.gr/ ή να επικοινωνήσουν με το Εργαστήριο Λειτουργικών Μελετών του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ (e-mail: elm@past.auth.gr & τηλ. 2310 99.66.78).

Για να κατεβάσετε την αφίσα του προγράμματος πατήστε εδώ